Mutyzm wybiórczy to zaburzenie lękowe.
Dziecko lub osoba dorosła z mutyzmem wybiórczym najczęściej swobodnie rozmawia w domu, ale milczy lub nie rozmawia swobodnie w przedszkolu, szkole czy w innych sytuacjach społecznych. Zaburzenie najczęściej rozpoczyna się między 2, a 5 rokiem życia i powinno być diagnozowane już po miesiącu milczenia w danym miejscu. Niestety często jest diagnozowane dopiero w szkole podstawowej w wieku 8-12 lat.

Dziecko z mutyzmem wybiórczym może w ogóle nie odzywać się do nauczycieli, rówieśników lub mówić tylko do wybranych osób.

Milczenie dziecka nie wynika z uporu, manipulacji czy osobistej niechęci dziecka do Ciebie, ale jest spowodowane silnym lękiem. Każde dziecko z mutyzmem wybiórczym pragnie mówić!

Czynniki wywołujące mutyzm:

  • separacja od rodziców, utrata bliskiej osoby, zgubienie się np. w sklepie
  • częste przeprowadzki i migracja
  • rozpoczęcie przedszkola lub szkoły
  • świadomość niedoskonałości mowy
  • prześladowanie lub inne negatywne reakcje ze strony otoczenia

Czynniki podtrzymujące:

  • negatywne wzmacnianie mutyzmu przez zwiększoną uwagę i rozczulanie się nad dzieckiem
  • brak odpowiedniej interwencji
  • pogodzenie się z mutyzmem dziecka
  • zdolność do przekazania prawie każdej informacji niewerbalnie
  • izolacja społeczna
  • rodzina należąca do mniejszości etnicznej bądź językowej
  • negatywny model komunikacji w rodzinie

Jak pomóc dziecku?

Wczesna diagnoza i odpowiednio podjęta terapia mogą przyczynić się do szybszej poprawy funkcjonowania dziecka.

Jak zachować się w obecności dziecka dotkniętego mutyzmem?

  • Nie zmuszaj dziecka do mówienia i nie zawstydzaj, jeśli nie jest w stanie rozmawiać w danej chwili
  • Traktuj dziecko tak samo jak inne dzieci – nie skupiaj na nim swojej uwagi
  • Nie karz dziecka za brak mowy, nie bądź sfrustrowany, jeśli dziecko nie mówi
  • Nie zadawaj otwartych pytań, zmień je na pytania zamknięte tak aby dziecko mogło kiwnąć głową tak lub nie
  • Postaraj się unikać kontaktu wzrokowego
  • Jeśli dziecko się odezwie – ukryj swoje zdziwienie. Zachowuj się normalnie

MUTYZM LITERATURA (dostępne w Bibliotece Pedagogicznej CEN Koszalin)

Książki:

  1. Elżbieta Maria Minczakiewicz, Mowa – rozwój – zaburzenia – terapia, Kraków 1997
  2. (red.) Irena Namysłowska, Psychiatria dzieci i młodzieży, Warszawa 2011
  3. Joanna Bala, Mutyzm wybiórczy w praktyce terapeutycznej : terapie szyte na miarę, Kraków 2017
  4. Anna Skoczek, Mutyzm : zagadnienia teorii i praktyki, Kraków 2015
  5. Monika Cabała, Mutyzm wybiórczy : trzy spojrzenia, Kraków 2016

Artykuły:

  1. Ja się nie odzywam : problemy dziecka z mutyzmem wybiórczym, Joanna
    Czapla, w: Głos Pedagogiczny. – 2016, nr 3 (77), s. 17-19
  2. Dlaczego milczą?, Magdalena Goetz w: Głos Nauczycielski. – 2015, nr 50, s. 13
  3. Przerwać ciszę – mutyzm, Aleksandra Kubala-Kulpińska, w: Życie Szkoły. – 2015, nr 2, s. 18-21

Ważne strony: www.mutyzm.org.pl